الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

193

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

تأليف كرده و من نسخه‌هاى چندى از آن را ديده‌ام و در استرآباد نسخه‌اى از آن را به خط سيّد مؤيّد بافضيلت ، امير شرف الدّين على شولستانى كه دانشورى بنام است ديده‌ام كه تاريخ كتابت آن 995 ه . ق بوده و ممكن است اين كتاب را سيد شولستانى در اوائل عمرش نسخه‌بردارى كرده باشد . و از تأليفات او رساله اثبات الواجب و رسالهء مختصرى در اصول قرائت ابن كثير است كه از طريق شاطبى و به روايت بزّى و قنبل ، در اختيار قارىها قرار گرفته است و من آن رساله را در شهر آمل مازندران ديده‌ام . رسالهء ديگرى در قرائت نافع تأليف كرده كه آن را قالون و ورش از نافع روايت كرده‌اند و رساله مختصرى در اصول قرائت ابو عمرو به روايت دورى و سوسى از طريق شاطبى تأليف كرده است . و من اين رساله را در آمل ديده‌ام . و رسالهء فارسى ديگرى در قرائت عاصم ، به طريق شاطبى تأليف كرده است . اين رساله مشتمل بر يك مقدمه و سه باب و يك خاتمه بوده و آن را به خواهش همسر يا دختر شاه‌تهماسب صفوى تأليف كرده است . رسالهء فارسى ديگرى در قرائت ابن كثير به روايت بزى و قنبل از طريق شاطبى و التيسير تأليف كرده است و من آن را در شهر آمل ديده‌ام . و ممكن است اين رساله همان رسالهء پيشين بوده باشد . و از آثار او ترجمه كتاب احتجاج شيخ طبرسى است به پارسى ، و ديگرى حاشيه نهج البلاغة سيد رضى است . يادآورى مىشود كه كتاب ترجمه احتجاج و حاشيه نهج البلاغة به نام ملا عماد الدّين است و بيشتر رساله‌هاى يادشده به نام ملا عماد الدّين على بن على شريف قارى استرآبادى مىباشد كه در استرآباد به دنيا آمده و در مازندران مىزيسته و برخى از آنها به نام ملا عماد الدّين استرآبادى مولدا و المازندرانى مسكنا كه نام و نشانش خواهد آمد و برخى از آنها به نام ملا عماد مازندرانى كلبارى ثبت شده است و مىتوان گفت همه عنوان‌هاى يادشده مربوط به يك شخص است . در يكى از نسخه‌هاى تاريخ عالم‌آرا آمده است كه ملا عماد الدّين استرآبادى از مردم استرآباد و از علماى روزگار شاه‌تهماسب و بعد از اوست و مهارتى تمام در فن قرائت و تجويد داشته و رساله‌هاى مفصّل و مختصرى در اين رشته تأليف كرده است و در